23 kwietnia 1931, czwartek

Drohobycz. Umiera Henrietta (Hendel) z Kuhmärkerów, matka Brunona Schulza.

Henrietta Schulz umiera, w wieku niespełna osiemdziesięciu lat, we własnym mieszkaniu przy ul. Floriańskiej 10. Według księgi metrykalnej zgonów „Hendel vel Henriette Schulz, ur. Kuhmärker, wdowa po Jakubie Schulzu, córka zmarłych małżonków Berla i Malki Kuhmärkerów”, umiera z powodu wady serca powstałej na skutek „uwiądu starczego”1. Nazajutrz odbywa się pogrzeb. (ts)

Wkrótce po tym zdarzeniu Schulz rozpoczyna pracę nad projektem nagrobków rodziców. Pomnik stanął na drohobyckim cmentarzu żydowskim w następnym roku, a jego wykonawcą był drohobycki rzeźbiarz Ignacy Łobos. Na podstawie wspomnień świadków Jerzy Ficowski sporządził następujący opis: „Były to dwa, różniące się pewnymi detalami, nagrobki z płyt o grubości około 15 centymetrów, o kształcie będącym jak gdyby stylizowanym zarysem świecznika, po którego obu stronach, w kilku kondygnacjach-spiętrzeniach, znajdowały się jego ramiona, powstałe przez wycięcie w bocznych krawędziach płyty – symetrycznie – ostrokątnych, głębokich wcięć, tworzących geometrycznie proste rozgałęzienia. Górne krawędzie tych rozgałęzień były poziome i – jakby zamiast stylizowanych świec – umieszczone na nich były rzeźbione kiście winogron. Cała ta konstrukcja pionowa osadzona była na poziomej podstawie i nosiła napis w języku polskim (być może uzupełniony następnie inskrypcją żydowską, ale pamięć świadków nie jest tego pewna), zawierający imię i nazwisko oraz daty”2

Oba nagrobki uległy zniszczeniu wraz z całym cmentarzem żydowskim podczas drugiej wojny światowej. Według Jerzego Ficowskiego zachowały się jednak dwa ich warianty: inspirowane projektem Schulza pomniki na grobach rodziców Ignacego Łobosa oraz Łobosa i jego żony. Oba znajdują się na katolickim cmentarzu w Drohobyczu. (jo)

  • 1
    Archiwum Główne Akt Dawnych (AGAD), Księgi metrykalne gmin wyznania mojżeszowego z terenów tzw. „zabużańskich”, 1789–1943, sygn. 1/300/0/-/3378, k. 17.
  • 2
    Jerzy Ficowski, Henrietta i Jakub, w: idem, Regiony wielkiej herezji i okolice, Sejny 2002, s. 123.
Szkic portretu drzemiącej matki, Henrietty Schulz, przed 1931
Szkic portretu drzemiącej matki, Henrietty Schulz, przed 1931